Brażyc J. Jozafat (1635–1683), bazyljanin prowincji litewskiej, wilnianin. Do bazyljanów wstąpił w Byteniu. W Mińsku był uczniem ks. Benedykta Terleckiego. Zapisany 6 I 1661 na teologję scholastyczną w Brunsberdze, już 10 II 1663 skreślony został z listy alumnów, ponieważ nie chciał złożyć przepisanej przysięgi. W zakonie lubiony i szanowany, przebywał w Żyrowicach, Byteniu, Zamościu, Nowogródku, a urzędy przełożonego sprawował kolejno w Chełmie, Mińsku, Połocku i Witebsku. W każdej z tych miejscowości zasłynął jako kaznodzieja, posiadający szczególny dar nawracania grzeszników, nadto jako gorliwy apostoł unji, ojciec biednych i opiekun chorych. Odznaczał się również jako gorący krzewiciel kultu Matki Boskiej. W swem posiadaniu miał Jej obraz, który zasłynął później cudami w Borunach. Za jego też czasów przy archikatedrze połockiej powstało bractwo Opieki N. M. P. Gorliwie szerzył kult św. Jozafata Kuncewicza. M. Kojałowicz przypuszczał, że B. był nawet autorem utworów, przypisywanych św. Jozafatowi. W r. 1680 brał udział w Colloquium Lubelskiem jako ihumen połocki i oficjał arcybiskupstwa połockiego. B. znany był przedewszystkiem ze świętości swego żywota, jako »cudotwórca«, posiadający władzę nad opętanymi. Umarł in odore sanctitatis w Witebsku 12 II, przepowiedziawszy dzień swej śmierci. Pochowany w starej drewnianej cerkwi witebskiej, pod amboną kaznodziejską.
Podręczna Enc. Kośc.; Susza J., Phoenix tertio redivivus, Zamość 1684, 244, 247; Kulesza J., Wiara prawosławna, Wil. 1747, 318; Kulczyński I., Specimen Ecclesiae Ruthenicae, Paryż 1860; Kojałowicz M., Litow. cerkownaja unija, Pet. 1861, II 329–30; Stebelski I., Dwa wielkie światła, Lw. 1867, II 228–31, 236, 247; Guépin A., Saint Josaphat, Poitiers, Paris 1874, I 348; tenże, Un Apòtre de l’union des Églises au XVII-e s., Paris–Poitiers 1897, I 364; »Teka Wileńska«, Wil. 1857, nr 2, 175; Nikołaj, archim., Opisanije minskoj jep., Pet. 1864, 96; Petruszewycz A., Dopołnenija ko Swod. L. 1600–1700, Lw. 1891, 126; Lühr G., Die Matrikel des päpstl. Seminars zu Braunsberg 1578–1798, Braunsberg 1925; Wołyniak, Bazyljańskie klasztory unickie w obrębie prow. białoruskiej, »Przew. nauk. i liter.« 1907, XXXV 187, 467; Smora, Kilka słów o Byteniu i bazyljanach, tamże, 1914–16, XLII 147; »Analecta OSBM.«, Lw. 1930, III 505; Acta man. L. Kiszka, 348–9 (rkp.): Barącz S., Katalog (rkp.).
Ks. Jozafat Skruteń ZSBW